Rolrechten hangen af van waarde van geschil

De wetgever hervormt de rolrechten. Voortaan hangt het bedrag van de rolrechten in de meeste gevallen af van de waarde van het geschil. Een uitzondering hierop vormen de geschillen die voor de familierechtbank komen. Bovendien is het van geen belang meer of de zaak op de algemene rol, de rol van de verzoekschriften of de rol van de vorderingen in kort geding komt. Nieuw is ook dat er voortaan een rolrecht moet betaald worden bij de arbeidsgerechten en voor fiscale zaken, maar dan enkel voor zaken met een hoge waarde.

Rol van geen belang

Rechtzoekenden betalen rolrechten van zodra ze een gedinginleidende akte willen laten inschrijven op de algemene rol, op de rol van de verzoekschriften of op de rol van de vorderingen in kort geding. De aard van de rol heeft geen financiële weerslag meer. Door geen onderscheid meer te maken tussen de algemene rol en een bijzondere rol, wordt het werk van de griffier iets eenvoudiger.

Ook bij arbeidsgerechten en fiscale geschillen

Belangrijke nieuwigheid is dat er voortaan ook een rolrecht wordt geheven bij geschillen voor de arbeidsgerechten en bij fiscale geschillen. Tot nu waren degelijke geschillen altijd vrijgesteld van een rolrecht.

Een belangrijke beperking evenwel: zaken waarbij de waarde van de vordering niet hoger is dan 250.000 euro blijven vrijgesteld van het rolrecht.

Waarde van geschil

Tot nu hing het bedrag van het rolrecht af van de aard van het gerecht. Dat blijft zo, maar nu komt daar nog een tweede criterium bij: de waarde van het geschil.

De rechten die tot nu golden voor inschrijving op de algemene rol worden in de meeste gevallen de rechten die voortaan betaald moeten worden bij geschillen met geringe waarde. Voor geschillen met meer waarde, worden de rolrechten flink verhoogd.

Een overzicht.

Gerecht Waarde vordering Rolrecht Vredegerecht en politierechtbank Tot 2.500 euro of niet in geld waardeerbare vordering 40 euro Boven 2.500 euro 80 euro Rechtbank van eerste aanleg (exclusief familierechtbank) en rechtbank van koophandel Tot 25.000 euro of niet in geld waardeerbare vorderingen 100 euro Van 25.000,01 euro tot 250.000 euro 200 euro Van 250.000,01 euro tot 500.000 euro 300 euro Boven 500.000 euro 500 euro Hof van beroep Tot 25.000 euro of niet in geld waardeerbare vorderingen 210 euro Van 25.000,01 euro tot 250.000 euro 400 euro Van 250.000,01 euro tot 500.000 euro 600 euro Boven 500.000 euro 800 euro Hof van Cassatie Tot 25.000 euro of niet in geld waardeerbare vorderingen 375 euro Van 25.000,01 euro tot 250.000 euro 500 euro Van 250.000,01 euro tot 500.000 euro 800 euro Boven 500.000 euro 1.200 euro

Voor geschillen die onder de bevoegdheid van de arbeidsgerechten vallen en voor fiscale geschillen geldt er een bijzondere regeling. Gerecht Waarde vordering Rolrecht Arbeidsrechtbank en fiscale geschillen Niet hoger dan 250.000 euro Vrijgesteld Van 250.000,01 euro tot 500.000 euro 300 euro Boven 500.000 euro 500 euro Arbeidshof en fiscale geschillen in beroep Niet hoger dan 250.000 euro Vrijgesteld Van 250.000,01 euro tot 500.000 euro 600 euro Boven 500.000 euro 800 euro Hof van cassatie voor voorzieningen tegen beslissingen van arbeidsgerechten of beslissingen in fiscale zaken Niet hoger van 250.000 euro Vrijgesteld Van 250.000,01 euro tot 500.000 euro 800 euro Boven 500.000 euro 1.200 euro

Let op. In de tekst die in het Staatsblad is gepubliceerd staat er niets over de rolrechten bij het Hof van Cassatie voor voorzieningen tegen beslissingen van arbeidsgerechten of beslissingen in fiscale zaken. In de tekst die door de Kamer is goedgekeurd en aan de Koning ter bekrachtiging is voorgelegd wel. Wellicht zal dit later nog rechtgezet worden.

Pro-fiscoverklaring

Elke eisende partij voegt een pro-fiscoverklaring bij de akte die op de rol moet ingeschreven worden. In die verklaring schat zij de waarde van de definitieve vordering.

Als de vordering niet in geld waardeerbaar is komt dat in de pro-fiscoverklaring.

Ook een vrijstelling van het rolrecht wordt in principe in de pro-fiscoverklaring vermeld.
Een pro-fiscoverklaring van vrijstelling is echter niet nodig voor zaken die voor de arbeidsgerechten komen en voor fiscale geschillen met een waarde die beperkt is tot 250.000 euro.

Voor zaken die voor het Hof van Cassatie komen kent men het begrip 'waarde van de vordering' niet. Voor het bepalen van de waarde op cassatieniveau grijpt men terug naar de waarde van de vordering in hoger beroep.

De pro-fiscoverklaring is een essentiële voorwaarde om de akte te kunnen inschrijven op de rol. Zonder verklaring wordt de akte dus niet ingeschreven.

Het model van de pro-fiscoverklaring is bij KB vastgelegd. Op het formulier worden volgende zaken ingevuld:

identificatiegegevens van de eisende partij;

het type vordering: een vordering met waarde, een niet in geld waardeerbare vordering of een vordering die vrijgesteld is van het rolrecht. In dat laatste geval met vermelding van het juiste wetsartikel waarop men zich baseert voor de vrijstelling;

de geschatte waarde van de vordering;

of men kan genieten van gerechtelijke bijstand. Met vermelding van referte/rolnummer van de rechtbank;

de handtekening van de eisende partij of haar vertegenwoordiger. Bij ondertekening door de vertegenwoordiger moet die zijn naam en voornaam vermelden.

De griffier vult op de pro-fiscoverklaring het bedrag van de rolrechten in.

Familierechtbank

Voor zaken die tot de bevoegdheid van de familierechtbank behoren is er een specifieke regeling. Voor die zaken geldt er een vast rolrecht. 100 euro voor elke zaak die in de familierechtbank op de rol wordt ingeschreven. Ongeacht of het gaat om de algemene rol, de rol van de verzoekschriften of de rol van de vorderingen in kort geding. Het rolrecht bedraagt ook 100 euro als de familierechtbank optreedt in hoger beroep tegen vonnissen van de vrederechter in familiale aangelegenheden.

Het rolrecht bedraagt 100 euro ongeacht de waarde van de vordering en ongeacht het aantal eisende partijen.

Bij zaken die worden geacht spoedeisend te zijn geldt het principe van de voortdurende aanhangigheid. Die zaken blijven ingeschreven op de rol van de familierechtbank. Zij kunnen - als er nieuwe elementen zijn - opnieuw voor de rechtbank gebracht worden bij conclusie of bij een schriftelijk verzoek. Bij dergelijke zaken geldt er eenmalig een vast rolrecht van 100 euro. Dat wordt bij de inleiding van de eerste vordering geïnd. Er moet geen nieuw rolrecht betaald worden als nadien conclusies of schriftelijke verzoeken worden neergelegd.

Bij hoger beroep tegen een vonnis van de familierechtbank wordt een rolrecht van 210 euro geheven. Gaat men in cassatie tegen in hoger beroep gewezen arresten of in hoger beroep gewezen vonnissen van de familierechtbank dan geldt er een rolrecht van 375 euro.

Beslagrechter en vrederechter

Er wordt geen rolrecht geheven bij zaken die voor de beslagrechter of de vrederechter komen. Maar dan alleen wanneer het gaat om betwistingen over de vermeerdering van de niet voor beslag of overdracht vatbare bedragen voor een kind ten laste. Die afwijking bestond al en blijft in de nieuwe regeling overeind.

Gerechtelijke reorganisatie

Nog dit. Het rolrecht voor de inschrijving op de rol van een verzoek tot opening van een procedure van gerechtelijke reorganisatie bedraagt 1.000 euro. Dat rolrecht was al lang voorzien, maar pas sinds 31 december 2014 in werking. De nieuwe rolrechtenregeling laat ook dit rolrecht verder bestaan.

Inwerkingtreding

De wet van 28 april 2015 en het KB van 12 mei 2015 treden beide in werking op 1 juni 2015.

Bron: Wet van 28 april 2015 tot wijziging van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten teneinde de griffierechten te hervormen, BS 26 mei 2015

Bron: Koninklijk besluit van 12 mei 2015 tot vaststelling van het model van pro-fiscoverklaring bedoeld in artikel 2691 van het Wetboek der registratie, hypotheek- en griffierechten en tot bepaling van de datum van inwerkingtreding van de wet van 28 april 2015 tot wijziging van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten teneinde de griffierechten te hervormen, BS 26 mei 2015

Zie ook:
W.Reg., art. 268, 2691, 2692, 2693, 279/1

Share